Günde Sekiz Saat Açık Duran Ekran Nasıl Tasarlanır?

Bir yönetim paneli, tanıtım sayfasından tamamen farklı bir şey. Tanıtım sayfası ikna etmek için var, panel ise iş yapmak için.

Ayda bir açılan bir sayfada üç tık fazlalık kimsenin umurunda olmuyor. Günde iki yüz kez yapılan bir işte aynı fazlalık yılda saatlere dönüşüyor ve ekip bir süre sonra sistemi kullanmayı bırakıyor.

En sık yapılan iş en kısa yolda

Panel tasarımına başlarken ilk sorduğumuz soru bu. Bu ekranda hangi iş günde kaç kez yapılıyor?

Cevap genelde şaşırtıyor. Ekranın ortasında duran büyük bölüm ayda bir kullanılıyorken, herkesin günde elli kez yaptığı iş üç menü altında duruyor.

Sıralamayı kullanım sıklığı belirlemeli, mantıksal düzen değil. Mantıksal düzen dokümantasyon için iyi, günlük iş için değil.

Boş ekran hiçbir şey anlatmıyor

Yeni kurulan bir sistemde bütün listeler boş. Kullanıcı ekrana bakıyor ve ne yapacağını bilmiyor.

Boş durumun kendisi bir tasarım işi. Ne olduğu, neden boş olduğu ve ilk adımın ne olduğu orada yazmalı. Bu küçük detay, sistemin ilk haftada terk edilip edilmeyeceğini belirliyor.

Hata mesajı ne yapacağını söylemeli

Bir işlem başarısız olduğunda kullanıcı iki şey bilmek istiyor. Ne oldu ve şimdi ne yapayım.

Bir şeyler ters gitti diyen bir mesaj ikisini de söylemiyor. Kullanıcı ya tekrar deniyor ya da telefonu açıp sizi arıyor.

Öte yandan teknik hata detayını ekrana basmak da doğru değil. Veritabanı hatası ya da dosya yolu kullanıcıya gitmemeli, bunlar sistemin iç yapısını dışarı anlatıyor. Kullanıcıya ne yapacağı, loga ise teknik detay gidiyor.

Toplu işlem her panelde gerekiyor

Tek tek yapılan bir iş, elli kayıt olduğunda dayanılmaz hale geliyor.

Seçip topluca durum değiştirme, topluca dışa aktarma ve topluca silme. Bu üçü olmadan kullanıcı ya işi yapmıyor ya da veritabanına doğrudan erişim istiyor. İkincisi çok daha tehlikeli.

Toplu silmede geri alma ya da en azından açık bir onay şart. Elli kaydı bir tıkla silen bir düğme, bir gün yanlış tıklanıyor.

Yetki ayrımı baştan

Herkesin her şeyi gördüğü bir panel, ekip büyüdüğünde sorun çıkarıyor.

Depodaki kişinin ciro rakamını görmesi gerekmiyor. Stajyerin müşteri listesini dışa aktarabilmesi de gerekmiyor. Bunu sonradan eklemek, her ekranı tek tek gözden geçirmek demek.

Ve şunu ayırmak lazım, giriş yapmış olmak bir rol değil. Her ekranın yanında kimin girebileceği yazılı olmalı, yazılı değilse varsayılan hayır olmalı.

Arama ve filtre

Kayıt sayısı arttıkça liste ekranı kullanılmaz hale geliyor. Bin kayıt arasında gözle aramak mümkün değil.

Filtrenin hatırlanması da önemli. Kullanıcı her sayfa yenilemede aynı filtreyi tekrar kurmak zorunda kalıyorsa, filtreyi kullanmayı bırakıyor.

Sayfalama atlanan bir konu

Küçük veriyle test edilen bir liste ekranı, canlıda on bin kayıtla açılınca donuyor.

Liste uçlarında üst sınır olmalı. Sınırsız bir liste ucu hem sayfayı kilitliyor hem de tek bir istekle sunucunun belleğini bitirebiliyor. Bunu canlıda öğrenmek pahalı oluyor.

Mobilde de açılıyor

Panellerin masaüstü için yazıldığı varsayılıyor ama pratikte yönetici telefonundan bakıyor.

Tablonun kırpılması, sekmenin görünmemesi ve dokunma hedefinin küçük olması en sık karşılaştığımız üç sorun. Bunları ölçmek zor değil, dar bir ekranda açıp bakmak yetiyor. Ölçmeden yayınlanan panellerde genelde hepsi birden çıkıyor.

Panel adresinin kendisi güvenlik değil

Tahmin edilemeyen bir adres saldırganın işini zorlaştırıyor ve bu faydalı. Ama tek başına erişim denetimi değil.

Adres gizli olsa bile her uç yetki sormalı. Ayrıca giriş ekranının da aynı kapının arkasında olması gerekiyor, yoksa gizli adres bir anlam ifade etmiyor.