Web Sitesi Teklifleri Neden Bu Kadar Farklı Çıkıyor?

Aynı ihtiyacı üç ajansa anlatırsınız, üç çok farklı rakam gelir. Aradaki fark bazen kat kat olur. Bu genelde birinin kazık atması değil, tekliflerin farklı işleri kapsaması demektir.

Aşağıda fiyatı neyin belirlediğini, teklifte neyin görünmediğini ve teklifleri nasıl yan yana koyacağınızı yazdık. Amaç size bir rakam vermek değil, aldığınız rakamı okuyabilmeniz.

Aynı brief neden farklı fiyatlanır

Çünkü "kurumsal web sitesi" herkes için aynı şey değil. Biri hazır bir temayı sizin renklerinize boyayıp içerik girmeyi anlıyor. Biri sıfırdan tasarım, özel geliştirme ve içerik üretimini anlıyor.

İkisi de teknik olarak bir web sitesi teslim ediyor. Aradaki fark, altı ay sonra o siteyle ne yapabileceğiniz.

Bir diğer sebep, brief'in eksik olması. "Kurumsal site istiyorum" cümlesi on farklı şekilde yorumlanabilir. Ajanslar boşlukları kendi varsayımlarıyla doldurur ve varsayımlar tutmadığı için fiyatlar ayrışır.

Fiyatı belirleyen kalemler

• Tasarım özgünlüğü. Hazır tema mı, sıfırdan tasarım mı. En büyük fark burada.
• Sayfa sayısı ve şablon çeşitliliği. Otuz sayfa ama üç şablon ile otuz sayfa ve on beş farklı düzen aynı iş değil. Maliyeti belirleyen sayfa sayısı değil, kaç farklı düzen tasarlandığı.
• İçerik. Metinleri siz mi veriyorsunuz, ajans mı yazıyor. Fotoğraf çekimi var mı. İçerik üretimi çoğu projede en çok gecikme yaratan kalem.
• Entegrasyonlar. Ödeme, CRM, muhasebe, kargo, e-posta pazarlama. Her biri ayrı iş ve her birinin test süresi var.
• Çok dillilik. İkinci dil sadece çeviri değil. Ayrı içerik, ayrı yönetim ve ayrı SEO kurulumu demek.
• Yönetim paneli. Hazır bir sistem mi, size özel bir panel mi. Özel panel pahalı ama tam istediğiniz gibi çalışıyor.
• SEO. Teknik altyapının doğru kurulması ile içerik ve süreç yönetimi ayrı kalemler. İlki projeye dahil olmalı, ikincisi genelde ayrı hizmet.
• Bakım. Teslimden sonra ne kadar süre kim ilgileniyor.

Hazır tema ile özel tasarım arasındaki gerçek fark

Hazır tema ucuz ve hızlı. Küçük bir işletme için başlangıçta yeterli de olabilir. Bunu küçümsemek doğru değil.

Sorun sonradan çıkıyor. Temanın öngörmediği bir şey isteyince ya olmuyor ya da temayı zorlayarak yapılıyor. Zorlanan tema yavaşlıyor ve tema güncellemelerinde yaptığınız değişiklikler bozuluyor.

Bir diğer sorun benzeşme. Popüler temalar binlerce sitede kullanılıyor. Sektörünüzdeki üç rakibinizle aynı düzeni kullanıyor olma ihtimaliniz düşük değil.

Özel tasarım pahalı ama sınırı siz koyuyorsunuz. Hangisinin doğru olduğu bütçenize ve iki yıl sonra ne yapmak istediğinize bağlı. Kararı bugünün ihtiyacına göre değil, planınıza göre verin.

Teklifte görünmeyen, sonra fatura olan kalemler

Teklif alırken şunları açıkça sorun. Cevapları yazılı olsun.

• Alan adı ve barındırma kime ait, yıllık maliyeti ne
• SSL sertifikası dahil mi, yenilemesi kimde
• Kaç revizyon hakkı var, sonrası nasıl ücretlendiriliyor
• Görseller nereden geliyor, stok görsel lisansı kimin adına
• Teslim sonrası destek ne kadar süre ücretsiz, neleri kapsıyor
• Eğitim veriliyor mu, dokümantasyon var mı
• İçeriği kim girecek, kaç sayfa içerik girişi dahil
• Proje gecikirse ne oluyor, iki taraf için de

Bu soruların cevabı belirsizse fiyat da belirsizdir. Teklifteki rakam düşük çıkıp bu kalemler sonradan eklendiğinde toplam çoğu zaman daha yüksek olur.

Kodun ve alan adının mülkiyeti

Bu en çok atlanan ve en pahalıya patlayan konu. Alan adı kimin adına kayıtlı, hosting hesabı kimde, kodun tamamı size teslim ediliyor mu.

Ajansla yolları ayırdığınızda sitenizi alıp gidememek gerçek bir risk. Alan adı ajansın hesabında duruyorsa ve ilişki bozulursa markanızın adresi rehin kalır.

Sözleşmede net yazsın. Alan adı sizin adınıza kayıtlı olsun, hosting hesabının erişimi sizde de bulunsun, kod teslimde size verilsin.

Aylık bakım neyi kapsıyor

Bakım paketi bazen sadece sunucunun ayakta durması demek. Bazen içerik güncelleme, güvenlik yamaları, yedekleme ve küçük geliştirmeler dahil.

Aylık ücret karşılaştırırken kapsamı karşılaştırın, rakamı değil. Ayda birkaç saat destek içeren bir paket ile sadece sunucu izleyen bir paket aynı fiyata çıkabilir ama aynı şey değildir.

Bakım almayacaksanız da bunu bilerek seçin. Güncellenmeyen bir site bir yıl içinde güvenlik açığı taşımaya başlıyor.

Teklifleri nasıl yan yana koyarsınız

Basit bir tablo yapın. Satırlara yukarıdaki kalemleri yazın, sütunlara ajansları. Her hücreye "var, yok, belirsiz" yazın.

Belirsizlerin sayısı size çok şey söyler. En ucuz teklif genelde en çok belirsiz içeren tekliftir. Belirsizlik ucuzluk değil, ertelenmiş maliyettir.

Bir de şuna bakın. Ajans size soru sordu mu, yoksa hemen fiyat mı verdi? Hiç soru sormadan fiyat veren biri ya işi anlamamıştır ya da standart bir paket satıyordur.

Referansları nasıl kontrol edersiniz

Portfolyodaki siteleri açın ve gerçekten yayında mı bakın. Yayından kalkmış işler portfolyoda durmaya devam edebiliyor.

Açılan siteleri telefonunuzda da açın. Mobilde bozuluyorsa aynı sorunu sizde de yaşama ihtimaliniz var.

Mümkünse bir önceki müşteriyle konuşun. Sorulacak en iyi soru şu. Proje zamanında bitti mi ve bittikten sonra ulaşabildiniz mi.

Bütçe yetmiyorsa neyi ertelemek mantıklı

Ertelenebilir olanlar genelde şunlar. İkinci dil, blog altyapısı, gelişmiş animasyonlar, kapsamlı içerik üretimi, gelişmiş raporlama.

Ertelenmemesi gerekenler ise şunlar. Doğru URL yapısı, teknik SEO temeli, mobil uyum, site hızı ve erişilebilirlik. Bunlar sonradan eklenmez, sonradan düzeltilir. Düzeltmek yapmaktan pahalıdır çünkü çoğu zaman baştan yazmak gerekir.

Bir başka deyişle, görünen şeyleri erteleyin, temeli ertelemeyin.

Ödeme planı nasıl kurulur

Tek seferde peşin ödeme de, teslimde ödeme de iki taraf için riskli. Yaygın ve makul olan, işi aşamalara bölmek.

Sık kullanılan yapı şöyle. Başlangıçta bir peşinat, tasarım onayında bir ödeme, geliştirme bitiminde bir ödeme ve yayına alındığında kalan. Her ödeme somut bir teslimata bağlı olur.

Aşamaların neye bağlandığı önemli. "Tasarım bitince" belirsiz bir ifade. "Ana sayfa ve üç iç sayfa tasarımı onaylandığında" ölçülebilir bir ifade.

Sözleşmede olması gerekenler

• Kapsam listesi, neyin dahil olduğu kadar neyin dahil olmadığı
• Teslim tarihi ve gecikme durumunda ne olacağı
• Revizyon sayısı ve fazlasının nasıl ücretlendirileceği
• İçeriğin kimden geleceği ve ne zaman geleceği
• Alan adı, hosting ve kod mülkiyeti
• Teslim sonrası destek süresi ve kapsamı
• İş biterse veri ve dosyaların nasıl devredileceği

Beşinci madde en çok atlanan. Müşteri içeriği geç verdiğinde proje gecikiyor ve suç ajansta gibi görünüyor. Sözleşmede içerik takvimi olursa bu tartışma çıkmıyor.

Ucuz teklifin gizli maliyeti

En düşük teklifi seçmek her zaman yanlış değil. Ama seçmeden önce şu soruyu sorun. Bu fiyata bu işi yapan kişi, altı ay sonra hâlâ ulaşılabilir olacak mı?

Yarım kalmış projeleri devralmak, sıfırdan yapmaktan pahalıya çıkıyor. Çünkü önce mevcut kodu anlamak, sonra düzeltmek, çoğu zaman da baştan yazmak gerekiyor.

Bu tekliften kaçının demek değil. Sadece referans kontrolünü daha ciddi yapın demek.

Biz nasıl fiyatlıyoruz

Kapsamı netleştirmeden rakam vermiyoruz. Önce ne istediğinizi konuşuyoruz, sonra kalem kalem yazılı bir teklif çıkarıyoruz. Ne dahil ne değil, teklifte görünür.

Bize uygun olmayan bir iş olduğunu düşünürsek bunu da söyleriz. Hazır bir tema ile çözülecek bir ihtiyaca özel geliştirme satmak kimseye fayda sağlamıyor.

Projenizi anlatmak isterseniz buradan yazabilirsiniz. Daha önce yaptığımız işlere de bakabilirsiniz.